ძაღლის მაკეობა

მაკეობა – ეს არის ძუს ორგანიზმის ფიზიოლოგიური მდგომარეობა, განაყოფიერერბიდან მშობიარობამდე. ამ პერიოდში ძლიერდება გარკვეული ორგანოების, სისტემებისა და მთლიანად ორგანიზმის ცხოველმოქმედება. მაკეობა შეიძლება იყოს ერთი ან მრავალნაყოფიანი.

მაკეობა არსებობს ფიზიოლოგიური(ნორმალური), პათოლოგიური (რომელსაც თან სდევს დედისა და ნაყოფის ფიზიოლოგური მდგომარეობის დარღვევა) და ცრუ მაკეობა – როდესაც დართვა არ მთავრდება განაყოფიერებით, თუმცა ამ პერიოდს თან სდევსორგანიზმის ყველა ის ცვლილება, რომელიც ახასიათებს მაკეობას. ამ დროს იზრდება სარძევე ჯირკვლების ზომა, ძუ იწყებს ბუდის მოწყობას მშობიარობისათვის, შესაძლებელია ლაქტაცია, მუცლის ზომის მომატება. მიუხედავად ამისა, მაკეობის პერიოდის დამთავრების შემდეგ, ყველა ფუნქცია მოდის ნორმაში.

ლეკვის კვება, სასარგებლო რჩევები

დღევანდელი თემა, რომლის შესახებაც ვისაუბრებთ, ძაღლის ყველა ახალბედა პატრონს დააინტერესებს. ყოველივე ამაში კი, ვეტერინარიის მეცნიერებათა დოქტორი, ზაქრო ბაჯიაშვილი დაგვეხმარება. ასე რომ, შეგიძლიათ, დაწვრილებით წაიკითხოთ მისი რჩევები და საჭიროების შემთხვევაში გაითვალისწინოთ. ამით თქვენს ძაღლსაც დაიცავთ გამოუვალი მდგომარეობიდან და თავადაც მშვიდად იგრძნობთ თავს.

ძაღლის პროფილაქტიკური აცრები და მათი მნიშვნელობა

აცრა

პროფილაქტიკური აცრები – პრობლემა, რომელსაც ყურადღება უნდა მიაქციონ არა მხოლოდ ძაღლების, არამედ კატების მფლობელებმაც. ძაღლთა ყველაზე საშიში და გავრცელებული ინფექციური ავადმყოფობებია: ხორცის მჭამელი ცხოველების შავი ჭირი, ჰეპათიტი, პარვოვიროზი, ლეპტოსპიროზი, ცოფი; კატებისა: ვირუსული რინოტრაქეიტი; კალცივირუსული ინფექცია, კატების პანლეიკოპენია და ცოფი. ცხადია, უფრო მარტივია ყველა ამ ავადმყოფობის შესახებ გაფრთხილება, ვიდრე მათი მკურნალობა. ჩატარებული აცრების შესახებ ყველა ცნობა შეიტანება ვეტერინარულ პასპორტში, რომელიც ფორმდება ვეტერინარის მიერ ვაქცინის სახეობის, ვაქცინაციის თარიღისა და ვაქცინაციის ჟურნალში რეგისტრაციის ნომრის მითითებით. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, თუ თქვენ გეგმავთ გამოფენებზე მონაწილეობას ანაც ქვეყანაში ან მის ფარგლებს გარეთ ოთხფეხა მეგობართან ერთად მოგზაურობას.

ჰავაიზე ძაღლის ყეფა აკრძალეს

ყეფა

 

ჰავაიზე კანონი მიიღეს, რომელიც ძაღლებს ხმამაღალ ყეფას უკრძალავს. წესრიგის დამცველებს უფლება ეძლევათ, ძაღლის პატრონები არა მხოლოდ დააჯარიმონ, არამედ განსაკუთრებით ხმაურიანი ძაღლები ცხოველთა თავშესაფარში წაიყვანონ.

მთავარი კრიტერიუმი ყეფის ხანგრძლივობაა – უკანონოდ ითვლება 10 წუთი გაუჩერებლად ყეფა. ასე რომ, ამიერიდან  პოლიციელებს  მოუწევთ,ხელბორკილის და იარაღის გარდა  თან წამზომიც იქონიონ.
ძაღლებისთვის ერთი გამონაკლისი დაუშვეს, მათ არ დააჯარიმებენ, როდესაც ისინი კეთილი საქმისთვის ყეფენ. მაგალითად, როდესაც მათ პატრონს თავს ვინმე დაესხმება.
იმისთვის, რომ მეპატრონეებმა ოთხფეხა შინაური ცხოველი შეინარჩუნონ, მათ ძაღლების ფსიქოლოგებთან მიყვანა მოუწევთ.

ლაბრადორი

ლაბრადორი

 

ლაბრადორ რეტრივერი (იგივე ლაბრადორი) — ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ძაღლის ჯიშია. ეს ძაღლი განთქმულია, როგორც მონადირე წყლიან და ჭაობიან ადგილებში მობინადრე ნადირზე. ასევე, ფართოდაა გავრცელებული კომპანიონი ძაღლის სახით. ლაბრადორი გამოირჩევა მშვიდი და ალერსიანი ხასიათით, ასევე თავისი გონიერებით და ენერგიულობით, ამიტომ იგი საუკეთესო კომპანიონად ითვლება ნებისმიერი ასაკის ადამიანისთვის, განსაკუთრებით მეგობრულია ბავშვების მიმართ. იგი ადვილად ექვემდებარება წვრთნას. მთელ მსოფლიოში ითვლება ერთ-ერთ ინტელიგენტურ და დაჯილდოებულ ძაღლად.

ბიგლი

ბიგლი

ბიგლი ბრიტანული ჯიშის ძაღლია. გარეგნულად ფოქსჰაუნდის მსგავსი, მაგრამ უფრო მოკლე ფეხებით და გრძელი ყურებით. (ყურის ბოლოები უნდა წვდებოდეს ცხვირს). სიმაღლე ნიდაოში 35-40 სმ. იგი უნიკალური ყნოსვის მქონე მაძებარია. ცნობილი ძაღლის ჯიშებიდან მხოლოდ ბიგლის და ბლადჰაუნდს შეუძლიათ იგრძნონ სუნი 1,5 მეტრი გამდინარე წყლის ქვეშ, ან 4 მეტრი მიწის ქვეშ. ამიტომ ეს ჯიში აქტიურად გამოიყენება სხვადასხვა ქვეყნის პოლიციის მიერ.

ძალიან აქტიური და თავნება ჯიშია. ამავე დროს ძალიან ჭკვიანი. წვრთნას ძნელად ექვემდებარება. თავისი ცნობისმოყვარეობის გამო წვრთნის დროსაც პოულობს ისეთ რამეს რაზეც გადააქვს ყურადრება.

უმი ხორცის ძვალი ძაღლის საკვებად

ძვალი ძაღლებისთვის უაღრესად მნიშვნელოვანი საკვებია რადგან  ის შეიცავს უამრავს სასარგებლო  ნივთიერებას , ვიტამინებს, ენზიმებს და ცხიმებს. ძვალი  კბილის ჯაგრისი  ფუნქციას ასრულებს ძაღლისთვის. ყველაზე კარგი  საკვები ძვლებიდან  არის მსხვილრქოსანი პირუტყვის, ასევე  ფრინველის ყელის ძვალი. ბატკანის ფეხის, გულმკერდის ძვალი და მუხლის ძვალი.   თხის   და ცხვრის   ხერხემალი, ასევე თევზის ფხა (ნუ შეგეშინდებათ.თევზის ფხა  ძალიან სასარგებლოა   ძაღლისთვის) თუ  ძვალს  ნაჭრებად მიაწვდით ძაღლს, ეს უკეთესია, რადგან   პატარა   ნაჭრებს  მისი კუჭისთვის ადვილი  გადასამუშავებელია.

ძაღლის სწორი კვების ათი წესი

1985 წელს ალფორში (საფრანგეთი) ნაციონალური ვეტერინალური კოლეჯის პროფესორმა რ. ვოლტერმა ჩამოაყალიბა ძაღლის სწორი კვების 10 წესი. ჩვენ გთავაზობთ ათ პრინციპულ მოთხოვნას (შემოკლებული ვარიანტით), რომლის დაცვით ძაღლის მფლობელები (მეპატრონეები) ულუფის შედგენისას თავაიდან აიცილებენ მოსალოდნელ შეცდომებს.

1. მიეცით ძაღლს წყალი ნებაზე
მიუხედავად იმისა, რომ ძაღლის მოთხოვნილება წყალზე განსხვავებულია წლის პერიოდების მიხედვით, მისთვის განკუთვნილ ჯამში მუდმივად უნდა ესხას სუფთა, გამჭირვალე, უსუნო, ოთახის ტემპერატურის სასმელი წყალი. ე. ი. აუცილებელია სასმელი წყალის ხშირად გამოცვლა. წყლის საშუალო მოხმარება დღიურად ძაღლის ცოცხალი წონის 1 კგ-ზე 60 მლ. ლიტრია. თუმცა ლეკვებისთვის, მაწოვარი და მომსახურე ძაღლებისთვის წლის ცხელ პერიოდში წყალზე მოთხოვნილება აჭარბებს ნორმით გათვალისწინებულ მაჩვენებლებს.

რძის შრატის სასარგებლო თვისებები

რძის შრატი დიდი ხნის განმავლობაში უცნობი იყო დიასახლისებისათვის. როდესაც რძეს ვადუღებთ, ან ვამჟავებთ შეგვიძლია დავინახოთ ზედაპირზე მწვანე სითხე. ეს არის ზუსტად შრატი. რძის შრატის სასარგებლო თვისებები უფრო მეტია, ვიდრე რძის სხვა პროდუქტების.  რძის შრატის 94% წყალია ხოლო დანარჩენი მცირე რაოდენობით არის ცილა, ლაქტოზა, რძის ცხიმი და რძის შაქარი. ყველამ ვიცით, რომ ლაქტოზა ორგანიზმში ქმნის კოლენჰიდრატებს, რომლებიც ცხიმის დაწვაში დიდ როლს ასრულებენ. შრატი ასევე ხელს უწყობს კუჭის მოქმედების მოწესრგებას. ცილის შემადგენლობაში შედის ამინომჟავეები, რომლებიც ადამიანისათვის აუცილებელია.  ისინი იღებენ მონაწილეობას სისხლში ცილის სინთეზში. რძის ცხიმი აძლიერებს ფერმენტების მუშაობას, რის შედეგადაც ისინი ადვილი გამოსაყენებელი ხდება. რძის შრატი შეიცავს დაახლოებით 200 ქიმიურ ნივთიერებას: მაგნეზიუმი , ფოსფორი,  კალციუმი , კალიუმი და ასე შემდეგ.  რძის ცხიმი ასევე შეიცავს A და B ჯგუფის ვიტამინებს.

კონიო

ხალხური სინონიმები; ფშავ-ხევსურეთში-მათუთა; ხევსურეთში-მათოთა; თუშეთში, ქიზიყში-მათუთი; ხევში,  ფშავში, მთიულეთში-მათოთი; სვანეთში-მათოთ;
ნაყენის დასამზადებლად მცენარის ფოთლებს, ყვავილედს, მოუმწიფებელ ნაყოფსა და წვრილ ღეროს აქუცმაცებენ, ასველებენ მცირე რაოდენობის წყალში (1კგ ნედლეული,2ლ წყალი). ამის შემდეგ კარგად მოსრისავენ ერთგვაროვანი მასის მიღებამდე, გამოწურავენ დარჩენილ მასას უმატებენ 15 ლიტრ წყალს, კვლავ გამუწურავენ, ორივე გამონაწურს ურევენ ერთმანეთში, ასეთ ნარევს იყენებენ ხოჭოებისა და ხერხიების ახალგაზრდა მატლების წინააღმდეგ. ნაყენს გამოყენებამდე გრილ ადგილას კარგად დახურულ ჭურჭელში ინახავენ.

ავტორი: პროფ. კარლო ბუაჩიძე